fa اثربخشی مداخله به کمک حیوان بر آگاهی هیجانی، تصویرسازی ذهنی و سرزندگی کودکان مبتلابه اختلال طیف اوتیسم تخصصي Special پژوهشي Research مقدمه: اوتیسم یکی از گسترده‌ترین و فعال‌ترین حوزه‌های پژوهشی است و شناخت و درک ویژگی‌های کودکان اوتیسم برای ایجاد محیطی فراگیر بسیار مهم است. پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی مداخله به کمک حیوان بر آگاهی هیجانی، تصویرسازی ذهنی و سرزندگی کودکان مبتلابه اختلال طیف اوتیسم انجام شد.<br> روش: روش پژوهش نیمه آزمایشی تک آزمودنی با خط پایه چندگانه با آزمودنی‌های متفاوت و سنجش پیوسته با پیگیری 2 ماهه بود. جامعه آماری این پژوهش را تمامی کودکان مبتلابه اوتیسم مراجعه‌کننده به دبستان تبسم واقع در شهر مشهد در بازه زمانی مهرماه تا اسفندماه 1403 تشکیل دادند. از بین این افراد سه نفر به روش نمونه‌گیری هدفمند که بر اساس مصاحبه بالینی و معیارهای تشخیصی DSM-5 تشخیص اختلال اوتیسم دریافت کرده بودند و ملاک‌های ورود به پژوهش را داشتند، وارد فرآیند مداخله درمانی شدند. شرکت‌کنندگان با همکاری مربی خود پرسشنامه‌های آگاهی هیجانی ویلیامز و کامرون (2017) و خرده مقیاس‌های تصویرسازی ذهنی و سرزندگی پرسشنامه اعمال و احساسات در اختلال اوتیسم ریف و همکاران (2008) را تکمیل کردند. مداخله درمانی بر اساس پروتکل ویجکر (2022) در 10 جلسه انفرادی هفتگی با مدت‌زمان هر جلسه یک ساعت در هفته اجرا شد. داده‌ها با استفاده از روش‌های ترسیم دیداری، شاخص تغییر پایا (RCI) و فرمول درصد بهبودی تحلیل شد.<br> نتایج : نتایج پژوهش در ارتباط با متغیرهای آگاهی هیجانی، تصویرسازی ذهنی و سرزندگی در کودکان مبتلابه اوتیسم حاکی از افزایش روند تغییرات میانگین نمرات و درصد بهبودی شرکت‌کنندگان در اثر مداخله به کمک حیوان بود (0/01>P).<br> نتیجه‌گیری: با توجـه بـه اثربخشـی مداخله به کمک حیوان بـر بهبود آگاهی هیجانی، تصویرسازی ذهنی و سرزندگی کودکان مبتلابه اختلال طیف اوتیسم اسـتفاده از ایـن درمـان بـرای خانواده‌ها و کـودکان مبتلابه اوتیسم بـه درمانگـران پیشـنهاد می‌شود. Introduction: Autism is one of the most extensive and active areas of research, and recognizing and understanding the diverse characteristics of these children is crucial to providing effective support and creating an inclusive environment for them. The present study aimed to investigate the effectiveness of animal-assisted intervention on emotional awareness, mental imagery, and vitality of children with autism spectrum disorder.<br> Methods: The research design was a single-subject quasi-experimental design with multiple baselines with different subjects and continuous assessment with a 2-month follow-up. The statistical population of this study consisted of all children with autism referred to Tabesam Elementary School in Mashhad between October and March 2024. Among these individuals, three were selected through purposive sampling and were diagnosed with autism based on clinical interview and DSM-5 diagnostic criteria, and met the inclusion criteria for the study. Participants, in collaboration with their instructor, completed the Williams and Camroen Emotional Awareness Questionnaire (2017) and the mental imagery and vitality subscales of the Riffe & et al Autism Spectrum Disorder Questionnaire (2008). The therapeutic intervention was implemented based on the Wijker protocol (2022) in 10 weekly individual sessions with a duration of one hour per week. Visual charting methods, the Resilient Change Index (RCI), and the percentage of improvement formula were used to analyze the data.<br> Result: The results of the study regarding the variables of emotional awareness, mental imagery, and vitality in children with autism indicated an increase in the changes in the mean scores and the percentage of improvement of the participants as a result of the animal-assisted intervention (P<0.01).<br> Conclusions: Therefore, animal-assisted intervention can lead to an increase in emotional awareness, mental imagery, and vitality of children with autism spectrum disorders. آگاهی هیجانی, تصویرسازی ذهنی, سرزندگی کودکان, مداخله به کمک حیوان. Animal-Assisted Intervention, Animation, Emotional Awareness, Mental Imagery. 1 11 http://jpen.ir/browse.php?a_code=A-10-398-1&slc_lang=fa&sid=1 Sara Fakharian Moghaddam سارا فخاریان مقدم sara.fakharianmoghaddam@iau.ac.ir 100319475328460014833 100319475328460014833 No PhD student in health Psychology, Department of Psychology, Go.C., Islamic Azad University, Gorgan, Iran. دانشجوی دکترای روانشناسی سلامت، گروه روان‌شناسی، واحد گرگان، دانشگاه آزاد اسلامی، گرگان، ایران Fariba Bashardost Tajali فریبا بشردوست تجلی faribabashardoost@iau.ac.ir 100319475328460014834 100319475328460014834 Yes Assistant Professor, Department of Psychology, Ro.C., Islamic Azad University, Roudehen, Iran استادیار، گروه روانشناسی، واحد رودهن، دانشگاه آزاد اسلامی، رودهن، ایران. Qasem Ahi قاسم آهی ahigh1356@yahoo.com 100319475328460014835 100319475328460014835 No Department of Psychology, Khas.C., Islamic Azad University, Kashmar, Iran. گروه روانشناسی، واحد کاشمر، دانشگاه آزاد اسلامی، کاشمر، ایران. Anahita Ghaffarian Tasbihi Sani آناهیتا غفاریان تسبیحی ثانی anaghfrn@gmail.com 100319475328460014836 100319475328460014836 No MA in Clinical Psychology, Fe.C., Islamic Azad Uniuersity, Ferdows, Iran. کارشناس ارشد روانشناسی بالینی، گروه روانشناسی، واحد فردوس، دانشگاه آزاد اسلامی، فردوس، ایران.